Współczynnik U i izolacja

Jak działa obliczenie

Wybierz przegrodę (ściana zewnętrzna, stropodach lub strop do pomieszczenia nieogrzewanego), a następnie wpisz warstwy od wewnątrz na zewnątrz z ich grubością i λ lub znanym oporem R. Oznacz nowe warstwy jako „nowe”. Kalkulator oblicza R każdej warstwy, całkowity R i U przed i po pracach, rysuje przekrój z rozkładem temperatury, porównuje do trzech wariantów izolacji, oblicza grubość dla docelowego U, strumień ciepła dla podanych temperatur i sprawdza punkt rosy na powierzchni wewnętrznej.

Wzór i założenia

R warstwy = d (m) ÷ λ. Całkowity R_T = Rsi + ΣR + Rse; U = 1 ÷ R_T. Rsi = 0,13 (ściana), 0,10 (strumień w górę), 0,17 (strumień w dół); Rse = 0,04 do powietrza zewnętrznego i równe Rsi w stronę pomieszczenia nieogrzewanego. Warstwa powietrza ma opór tabelaryczny (np. 0,18 m²·K/W dla 25 mm w ścianie). Wymagana grubość = (1 ÷ docelowe U − R pozostałych warstw i powierzchni) × λ. Strumień ciepła q = U × ΔT (W/m²), Φ = q × A (W).

Przykład obliczenia

Ściana: tynk gipsowy 15 mm, pustak ceramiczny 250 mm (λ 0,30), tynk cementowo-wapienny 20 mm → R_T = 1,06 m²·K/W, U ≈ 0,94. Z klejem, 100 mm EPS (λD 0,038) i tynkiem cienkowarstwowym R_T = 3,70, U ≈ 0,27 W/(m²·K). Przy 20 °C wewnątrz i −5 °C na zewnątrz przez 100 m² ściany przepływa ok. 2360 W przed i 675 W po.

Dodatkowe przykłady obliczeń

• Strop pod nieogrzewanym poddaszem: tynk gipsowy 10 mm, płyta żelbetowa 160 mm i wełna skalna 200 mm (λD 0,036) dają R_T = 5,85 m²·K/W i U ≈ 0,17. Przy 20 °C poniżej i 5 °C na poddaszu strumień ciepła wynosi 2,6 W/m², czyli 128 W przez 50 m².
• Ta sama ściana z pustaka z docelowym U = 0,25: R bez EPS wynosi 1,07 m²·K/W, potrzeba jeszcze 2,93 m²·K/W, czyli 2,93 × 0,038 = 111 mm EPS. Przy dostępnych grubościach 100, 120 i 140 mm propozycja to 120 mm (U ≈ 0,24).

EPS (λD 0,038) na ścianie z pustaka ceramicznego 25 cm z tynkami (R bez EPS 1,07)

Co wpływa na rzeczywiste zużycie

• Rzeczywista λ wyrobu (deklaracja właściwości użytkowych) i różnica między deklarowaną λD a obliczeniową λ.
• Mostki cieplne, łączniki i warstwy niejednorodne, których nie obejmuje przekrój jednorodny.
• Wilgoć w materiale, jakość wykonania i szczelność powietrzna.

Częste błędy

• Wpisywanie λ wypalonej gliny dla pustaków zamiast obliczeniowej λ muru lub R podanego przez producenta.
• Wpisywanie warstwy powietrza jako materiału stałego z λ powietrza zamiast oporu tabelarycznego.
• Traktowanie mniejszego strumienia ciepła przez ścianę jako oszczędności na rachunku za ogrzewanie.

Najczęstsze pytania

Jaka jest różnica między λD a obliczeniową λ?

λD to deklarowana wartość wyrobu w warunkach laboratoryjnych. Obliczeniowa λ uwzględnia warunki po wbudowaniu (wilgoć, temperatura, starzenie). Kalkulator nie traktuje ich po cichu jako równych: przy λD dodaje uwagę, a różnicę możesz ustawić współczynnikiem przeliczeniowym.

Jak kalkulator traktuje warstwę powietrza?

Warstwa niewentylowana otrzymuje opór tabelaryczny zależny od grubości i kierunku strumienia ciepła (do 300 mm). Przy warstwie dobrze wentylowanej ona i warstwy na zewnątrz od niej są pomijane, a na zewnątrz przyjmuje się powietrze nieruchome. Warstwa słabo wentylowana jest interpolowana między tymi przypadkami.

Jakie U daje 10 cm EPS na ścianie z pustaka ceramicznego 25 cm?

Z tynkiem wewnętrznym i zewnętrznym, klejem i wykończeniem ok. 0,27 W/(m²·K): R_T = 1,07 + 0,10 ÷ 0,038 = 3,70 m²·K/W. Dla U 0,25 teoretycznie potrzeba 111 mm, czyli 120 mm z katalogu.

Czy mniejszy strumień ciepła to to samo co oszczędność na rachunku?

Nie. Procent dotyczy tylko tej przegrody. Rachunek za ogrzewanie zależy od całego budynku, okien, wentylacji, klimatu i systemu grzewczego, dlatego kalkulator nie pokazuje rocznej oszczędności.

Powiązane kalkulatory

• Fasada (ETICS)
• Kołki
• Kalkulator tynku
• Przeliczanie przewodności cieplnej (λ)
• Przeliczanie oporu R i współczynnika U

Porady

• Ocieplenie stropu pod poddaszem: ile cm wełny