U-waarde en isolatie

Hoe de berekening werkt

Kies het bouwdeel (buitenwand, plat dak of plafond naar een onverwarmde ruimte) en voer de lagen van binnen naar buiten in met hun dikte en λ of een bekende weerstand R. Markeer de nieuwe lagen als ‘nieuw’. De calculator berekent R per laag, de totale R en U vóór en na de werkzaamheden, tekent de doorsnede met het temperatuurverloop, vergelijkt tot drie isolatievarianten, berekent de dikte voor uw doel-U en de warmtestroom bij de opgegeven temperaturen en controleert het dauwpunt op het binnenoppervlak.

Formule en aannames

R van een laag = d (m) ÷ λ. Totaal R_T = Rsi + ΣR + Rse; U = 1 ÷ R_T. Rsi = 0,13 (wand), 0,10 (opwaartse stroom), 0,17 (neerwaartse stroom); Rse = 0,04 naar buitenlucht en gelijk aan Rsi naar een onverwarmde ruimte. Een luchtlaag heeft een tabelwaarde voor de weerstand (bijv. 0,18 m²·K/W voor 25 mm in een wand). Benodigde dikte = (1 ÷ doel-U − R van de overige lagen en oppervlakken) × λ. Warmtestroom q = U × ΔT (W/m²), Φ = q × A (W).

Rekenvoorbeeld

Wand: gipspleister 15 mm, holle baksteen 250 mm (λ 0,30), kalkcementpleister 20 mm → R_T = 1,06 m²·K/W, U ≈ 0,94. Met lijm, 100 mm EPS (λD 0,038) en sierpleister R_T = 3,70, U ≈ 0,27 W/(m²·K). Bij 20 °C binnen en −5 °C buiten stroomt door 100 m² wand vooraf ongeveer 2360 W en achteraf 675 W.

Meer rekenvoorbeelden

• Plafond naar een onverwarmde zolder: gipspleister 10 mm, betonplaat 160 mm en steenwol 200 mm (λD 0,036) geven R_T = 5,85 m²·K/W en U ≈ 0,17. Bij 20 °C eronder en 5 °C op zolder is de warmtestroom 2,6 W/m², dus 128 W door 50 m².
• Dezelfde wand van holle baksteen met doel U = 0,25: R zonder EPS is 1,07 m²·K/W, er is nog 2,93 m²·K/W nodig, dus 2,93 × 0,038 = 111 mm EPS. Met beschikbare diktes van 100, 120 en 140 mm is het voorstel 120 mm (U ≈ 0,24).

EPS (λD 0,038) op een wand van 25 cm holle baksteen met pleisters (R zonder EPS 1,07)

Wat het werkelijke verbruik beïnvloedt

• De werkelijke λ van het product (prestatieverklaring) en het verschil tussen gedeclareerde λD en rekenwaarde λ.
• Koudebruggen, ankers en niet-homogene lagen die een ongestoorde doorsnede niet dekt.
• Vocht in het materiaal, uitvoering en luchtdichtheid.

Veelgemaakte fouten

• De λ van gebakken klei invoeren voor stenen in plaats van de rekenwaarde λ van het metselwerk of de R van de fabrikant.
• Een luchtlaag invoeren als vast materiaal met de λ van lucht in plaats van de tabelwaarde van de weerstand.
• De lagere warmtestroom door de wand lezen als besparing op de stookkosten.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen λD en rekenwaarde λ?

λD is de gedeclareerde waarde van het product onder laboratoriumomstandigheden. De rekenwaarde λ houdt rekening met de omstandigheden na inbouw (vocht, temperatuur, veroudering). De calculator stelt ze niet stilzwijgend gelijk: bij λD verschijnt een opmerking en u kunt het verschil instellen met een omrekenfactor.

Hoe gaat de calculator om met een luchtlaag?

Een niet-geventileerde laag krijgt een tabelwaarde voor de weerstand op basis van dikte en richting van de warmtestroom (tot 300 mm). Bij een sterk geventileerde laag worden deze laag en de lagen daarbuiten genegeerd en wordt buiten stilstaande lucht aangenomen. Een zwak geventileerde laag wordt tussen beide gevallen geïnterpoleerd.

Welke U geeft 10 cm EPS op een wand van 25 cm holle baksteen?

Met binnen- en buitenpleister, lijm en afwerking ongeveer 0,27 W/(m²·K): R_T = 1,07 + 0,10 ÷ 0,038 = 3,70 m²·K/W. Voor U 0,25 is theoretisch 111 mm nodig, dus 120 mm uit een catalogus.

Is de lagere warmtestroom gelijk aan de besparing op de rekening?

Nee. Het percentage geldt alleen voor dat bouwdeel. De stookkosten hangen af van het hele gebouw, ramen, ventilatie, klimaat en verwarmingssysteem, daarom toont de calculator geen jaarlijkse besparing.

Gerelateerde rekenmachines

• Gevel (ETICS)
• Pluggen
• Stucwerkrekenmachine
• Warmtegeleidingscoëfficiënt omrekenen (λ)
• R-waarde en U-waarde omrekenen

Tips

• Zoldervloer isoleren: hoeveel cm wol