Oude en regionale maten in metrische eenheden
Kort antwoord: 1 Weense klafter = 1,89648384 m = 6 voet = 72 duim; 1 Weense el ≈ 0,7792 m; 1 emmer (Eimer) = 40 maß = 56,589 L; 1 Weens pond = 0,56006 kg en 1 centenaar = 100 pond = 56,006 kg.
Reken de Weense klafter, el, duim, emmer, maß, pond, oka en andere oude Oostenrijks-Hongaarse, Dalmatische, Ottomaanse en Russische maten om naar meters, liters en kilogrammen.
Lengte – oude en regionale eenheden
| Eenheid | Regio / stelsel | Waarde in SI-eenheden |
|---|---|---|
| Viennese klafter (fathom) (Wiener Klafter) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 1,896484 m |
| Viennese foot (Wiener Fuß, Schuh) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 0,3160806 m |
| Viennese inch (Wiener Zoll) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 0,02634005 m |
| Viennese line (Wiener Linie) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 0,002195004 m |
| Viennese rod (Wiener Rute) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 3,160806 m |
| Austrian post mile (österreichische Postmeile) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 7.585,935 m |
| Viennese ell (Wiener Elle) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | ≈ 0,7792 m |
| Croatian mile (hrvatska milja) | Kroatisch en Slavonisch | ≈ 2.226 m |
| Venetian ell (wool) – mletački lakat (za vunu), lakat | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,68453 m |
| Venetian ell (silk) – mletački lakat (za svilu) | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,6399 m |
| Venetian foot (mletačka stopa) | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,34764 m |
| Venetian pace (5 feet) – mletački pas (korak) od 5 stopa | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 1,73823 m |
| verst (верста) | Russisch | 1.066,8 m |
| sazhen (сажень) | Russisch | 2,1336 m |
| oblique sazhen (косая сажень) | Russisch | ≈ 2,4892 m |
| arshin (аршин) | Russisch | 0,7112 m |
| vershok (вершок) | Russisch | 0,04445 m |
| pyad (span) (пядь) | Russisch | 0,1778 m |
| arşın (market ell) (çarşı arşını) | Ottomaans (Turks) | ≈ 0,68 m |
| architect's arşın (mimar arşını, zira) | Ottomaans (Turks) | ≈ 0,757738 m |
| Ottoman endaze | Ottomaans (Turks) | ≈ 0,65 m |
| Ottoman inch (parmak) | Ottomaans (Turks) | ≈ 0,03157 m |
| Ottoman foot (ayak, kadem) | Ottomaans (Turks) | ≈ 0,37887 m |
| farsakh (fersah) | Ottomaans (Turks) | ≈ 5.685 m |
| Old Polish ell – łokieć (staropolski, warszawski) | Oud-Pools | ≈ 0,5955 m |
| Old Polish foot – stopa (staropolska) | Oud-Pools | ≈ 0,29775 m |
| Old Polish fathom – sążeń (staropolski) | Oud-Pools | ≈ 1,7865 m |
| Old Polish mile – mila (staropolska) | Oud-Pools | ≈ 7.144 m |
| Prague ell (pražský loket) | Tsjechisch (Boheems) | ≈ 0,593 m |
| Prague (Bohemian) foot – stopa, střevíc (pražský) | Tsjechisch (Boheems) | ≈ 0,2965 m |
| Bohemian fathom (sáh) – český (pražský) sáh | Tsjechisch (Boheems) | ≈ 1,778 m |
| Rhineland foot (rheinländischer / preußischer Fuß) | Duits (Pruisisch, Zollverein) | ≈ 0,3138536 m |
| Prussian mile (preußische Landmeile) | Duits (Pruisisch, Zollverein) | ≈ 7.532 m |
| Paris foot (pied du roi) | Frans (Parijs) | 0,3248394 m |
| toise | Frans (Parijs) | 1,949036 m |
Oppervlakte – oude en regionale eenheden
| Eenheid | Regio / stelsel | Waarde in SI-eenheden |
|---|---|---|
| square klafter (čhv) (Quadratklafter) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 3,596651 m² |
| cadastral yoke (Katastraljoch) (Joch, Katastraljoch) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 5.754,642 m² |
| Viennese square foot (Quadratfuß) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 0,09990697 m² |
| Austrian square mile (österr. Quadratmeile) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | ≈ 57.546.420 m² |
| Hungarian yoke (kishold) (magyar hold, kishold) | Hongaars (Pressburg) | 4.315,981 m² |
| ral (= cadastral yoke) – ral (rali) | Kroatisch en Slavonisch | ≈ 5.754,642 m² |
| motika (200 square klafters) – motika (200 čhv) | Kroatisch en Slavonisch | ≈ 719,3302 m² |
| lanac (2000 square klafters) – lanac (2000 čhv) | Kroatisch en Slavonisch | ≈ 7.193,302 m² |
| desyatina – десятина (казённая) | Russisch | 10.925,4 m² |
| economic desyatina (хозяйственная десятина) | Russisch | ≈ 14.567,2 m² |
| square sazhen (квадратная сажень) | Russisch | 4,552249 m² |
| dunam (metric, 1000 m²) – dönüm (yeni dönüm) | Ottomaans (Turks) | 1.000 m² |
| Ottoman dunam (eski dönüm) | Ottomaans (Turks) | ≈ 919,3 m² |
| Old Polish morgen – morga (staropolska) | Oud-Pools | ≈ 5.985 m² |
| Bohemian korec (land area) – korec, strych (plošný) | Tsjechisch (Boheems) | ≈ 2.878 m² |
| Prussian morgen – (Magdeburger, preußischer) Morgen | Duits (Pruisisch, Zollverein) | ≈ 2.553,22 m² |
| metric morgen – Morgen (= ¼ ha, Viertelhektar) | Duits (Pruisisch, Zollverein) | ≈ 2.500 m² |
| Württemberg morgen (württembergischer Morgen) | Duits (Pruisisch, Zollverein) | ≈ 3.152 m² |
| Baden morgen (badischer Morgen) | Duits (Pruisisch, Zollverein) | ≈ 3.600 m² |
| Bavarian tagwerk – Tagwerk (bayerisch) | Duits (Pruisisch, Zollverein) | ≈ 3.407 m² |
| Rhineland morgen (Rheinländischer Morgen) | Duits (Pruisisch, Zollverein) | ≈ 3.176 m² |
Inhoud – oude en regionale eenheden
| Eenheid | Regio / stelsel | Waarde in SI-eenheden |
|---|---|---|
| Viennese cubic klafter (Kubikklafter) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 6,82099 m³ |
| klafter of firewood (stacked) – Klafter (Brennholz) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | ≈ 3,410495 m³ |
| Viennese cubic foot (Kubikfuß) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 0,03157866 m³ |
| Viennese cubic inch (Kubikzoll) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 0,00001827469 m³ |
| Viennese eimer (vedro) – (Wiener / niederösterr.) Eimer | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 0,056589 m³ |
| Viennese Maß (bokal) – (Wiener) Maß | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 0,001414725 m³ |
| Viennese half Maß (polić) (Halbe) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | ≈ 0,0007073625 m³ |
| Viennese seidel (¼ Maß) (Seidel, Seitel) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | ≈ 0,0003536813 m³ |
| Viennese pfiff (⅛ Maß) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | ≈ 0,0001768406 m³ |
| Viennese metzen – (Wiener) Metzen | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 0,0614868 m³ |
| Viennese muth (Muth, Mut) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | ≈ 1,844605 m³ |
| Viennese massel (Massel, Mühlmaßel) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | ≈ 0,003842926 m³ |
| Pressburg eimer (Hungarian akó) – magyar (pozsonyi) akó | Hongaars (Pressburg) | 0,0543 m³ |
| Hungarian icce (holba) – (magyar) icce, itce | Hongaars (Pressburg) | 0,0008484 m³ |
| Hungarian (Pressburg) pint – (magyar) pint | Hongaars (Pressburg) | ≈ 0,0016968 m³ |
| Hungarian meszely (half icce) | Hongaars (Pressburg) | ≈ 0,0004242 m³ |
| Pressburg metzen (vagan) (pozsonyi mérő) | Hongaars (Pressburg) | 0,06253 m³ |
| Venetian barrel (barila) (barila, barilo) | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,064384 m³ |
| Venetian secchio (sić) (sić, sećij) | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,0107313 m³ |
| quartuccio (Zadar) (kvartuč) | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,0007154 m³ |
| Dalmatian boccale (Obrovac) – bokal (Obrovac) | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,0014308 m³ |
| Venetian bozza (boća) – boća (mletačka) | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,002682746 m³ |
| Venetian mastello – mastel (mletački) | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,075117 m³ |
| Venetian bigonzo – bigonac (mletački) | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,150234 m³ |
| Venetian amphora – anfora (mletačka) | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,600936 m³ |
| Venetian botte (cask) – bota, bačva (mletačka) | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,75117 m³ |
| Venetian staio (star) – star, stari (mletački) | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,08302 m³ |
| vedro (ведро) | Russisch | 0,01229941 m³ |
| shtof (штоф) | Russisch | ≈ 0,001229941 m³ |
| charka (чарка) | Russisch | ≈ 0,000123 m³ |
| Russian bottle (butylka) – бутылка (водочная) | Russisch | ≈ 0,000615 m³ |
| Russian barrel (bochka) (бочка) | Russisch | ≈ 0,49198 m³ |
| chetvert (четверть) | Russisch | ≈ 0,20991 m³ |
| chetverik (четверик) | Russisch | ≈ 0,026239 m³ |
| Russian garnets (гарнец) | Russisch | ≈ 0,003279842 m³ |
| Ottoman kile (Istanbul) – kile (İstanbul kilesi) | Ottomaans (Turks) | ≈ 0,037 m³ |
| Ottoman şinik | Ottomaans (Turks) | ≈ 0,00925 m³ |
| Old Polish garniec | Oud-Pools | ≈ 0,0037689 m³ |
| Old Polish kwarta | Oud-Pools | ≈ 0,0009422 m³ |
| Old Polish korzec | Oud-Pools | ≈ 0,1206 m³ |
| Old Polish barrel (beczka) | Oud-Pools | ≈ 0,27136 m³ |
| Bohemian korec (strich) (korec, strych) | Tsjechisch (Boheems) | ≈ 0,093592 m³ |
Massa – oude en regionale eenheden
| Eenheid | Regio / stelsel | Waarde in SI-eenheden |
|---|---|---|
| Viennese pound (Wiener Pfund) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 0,56006 kg |
| Viennese loth (Wiener Lot) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 0,01750188 kg |
| Viennese quentchen (Quentchen, Quintel) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | ≈ 0,004375469 kg |
| Viennese ounce (apothecary) (Wiener Unze) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | ≈ 0,03500375 kg |
| Viennese mark (Wiener Mark) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | ≈ 0,28067 kg |
| Viennese apothecary pound (Apothekerpfund) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | ≈ 0,42004 kg |
| Viennese hundredweight (Zentner) (Wiener Zentner) | Weens (Oostenrijk-Hongarije) | 56,006 kg |
| Venetian heavy pound – mletačka libra (teška) | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,477 kg |
| Venetian light pound – mletačka libra (laka) | Dalmatisch-Venetiaans | ≈ 0,301 kg |
| pood (пуд) | Russisch | 16,3807 kg |
| Russian pound (фунт) | Russisch | 0,4095172 kg |
| zolotnik (золотник) | Russisch | ≈ 0,0042658 kg |
| Russian lot (лот) | Russisch | ≈ 0,0127974 kg |
| dolya (доля) | Russisch | ≈ 0,000044435 kg |
| berkovets (берковец) | Russisch | ≈ 163,807 kg |
| oka (okka) – okka (eski/kara okka) | Ottomaans (Turks) | 1,2829 kg |
| Ottoman dram (dirham) (dirhem) | Ottomaans (Turks) | ≈ 0,0032072 kg |
| Ottoman kantar | Ottomaans (Turks) | ≈ 56,449 kg |
| Ottoman çeki | Ottomaans (Turks) | ≈ 225,789 kg |
| Ottoman batman | Ottomaans (Turks) | ≈ 7,697 kg |
| Old Polish pound (funt) – funt (warszawski, staropolski) | Oud-Pools | ≈ 0,4052 kg |
| Old Polish łut | Oud-Pools | ≈ 0,0127 kg |
| Old Polish stone (kamień) | Oud-Pools | ≈ 12,976 kg |
| Old Polish cetnar – cetnar (warszawski) | Oud-Pools | ≈ 64,8 kg |
| customs pound (Zollpfund) – Zollpfund (Pfund) | Duits (Pruisisch, Zollverein) | 0,5 kg |
| German zentner – Zentner (Zollzentner) | Duits (Pruisisch, Zollverein) | 50 kg |
| customs loth (Zolllot) | Duits (Pruisisch, Zollverein) | ≈ 0,016666 kg |
≈ De waarde verschilde per regio en periode; de gangbare waarde voor de genoemde regio of variant wordt getoond.
Bronnen
De waarden van de oude eenheden in SI-eenheden komen uit deze bronnen:
- dewiki.de › Katastraljoch
- en.wikipedia.org › Hvat
- erdeszetilapok.oszk.hu › 00573 186-192.pdf
- hrcak.srce.hr › 392114
- hrcak.srce.hr › 124482
- hrcak.srce.hr › 138825
- dzm.gov.hr › RazvojMjeriteljstvaNaTluHrvatske.pdf
- en.wikipedia.org › Historical Russian units of measurement
- en.wikipedia.org › Obsolete Serbian units of measurement
- en.wikipedia.org › Ottoman units of measurement
- hrcak.srce.hr › 124504
- en.wikipedia.org › Polish units of measurement
- en.wikipedia.org › Czech units of measurement
- en.wikipedia.org › German units of measurement
- en.wikipedia.org › Traditional French units of measurement
- hrcak.srce.hr › 420468
- mek.oszk.hu › 0002-268.html
- ksh.hu › teruletatszamitasi segedlet.pdf
- mek.oszk.hu › 2-1344.html
- geodetski-vestnik.com › gv49-1 138-142.pdf
- en.wikipedia.org › Morgen
- en.wikipedia.org › Hungarian units of measurement
- hrcak.srce.hr › 124491
- en.wikipedia.org › Dunam
- godisnjak.anubih.ba › 316
- austria-forum.org › Wiener Eimer
- hrcak.srce.hr › 187368
- hrcak.srce.hr › 391878
- dlib.si › PDF
- wiktionary.com › akov
- austria-forum.org › Metzen (Hohlmaß)
- hrcak.srce.hr › 38036
- mnl.gov.hu › 14949
- hrcak.srce.hr › 18680
- geschichtewiki.wien.gv.at › Gewichte
- hrcak.srce.hr › 349821
- en.wikipedia.org › Italian units of measurement
- en.wikipedia.org › Pood
- en.wikipedia.org › Oka (mass)
- hrcak.srce.hr › 124503
- zpe.gov.pl › De8CNdmTi
- en.wikipedia.org › Zentner
Hoe de berekening werkt
Kies in het menu „Soort grootheid” lengte, oppervlakte, inhoud of massa, voer een getal in en kies een oude eenheid in de lijst „Van eenheid” uit de traditionele groep of onder „Andere regio's” (het snelst door op de naam te zoeken). De eenheden zijn per stelsel gegroepeerd: Weens (Oostenrijk-Hongarije), Hongaars, Kroatisch en Slavonisch, Dalmatisch-Venetiaans, Russisch, Ottomaans, Oud-Pools, Tsjechisch, Duits en Frans. De tabel toont het resultaat in metrische en de meest gebruikte eenheden; met de schakelaar „Alles tonen” verschijnen alle andere oude eenheden. Onder de omrekenaar staan tabellen met alle oude eenheden, hun SI-waarden en bronnen.
Formule en aannames
Elke oude eenheid is opgeslagen als waarde in een SI-eenheid (m, m², m³ of kg); bij het omrekenen wordt met die waarden vermenigvuldigd en gedeeld. Oostenrijkse eenheden zijn exact afgeleid van de Weense klafter (1,89648384 m, wet van 1871): voet = klafter ÷ 6, duim = klafter ÷ 72, vierkante klafter = klafter², kubieke klafter = klafter³. Emmer = 40 maß van 1,414725 L, centenaar = 100 pond van 0,56006 kg. Eenheden waarvan de waarde per regio verschilde, zijn gemarkeerd met ≈.
Meer rekenvoorbeelden
- Een muur van 3 klafter: 3 × 1,89648 m = 5,69 m.
- Een plank van 18 Weense duim: 18 × 2,634 cm = 47,4 cm.
- Een vat van 10 emmer: 10 × 56,589 L = 565,9 L.
- Een zak van 2 centenaar: 2 × 56,006 kg = 112 kg.
- Een vracht van 5 oka: 5 × 1,2829 kg = 6,41 kg.
De meest gebruikte oude maten in metrische eenheden
| Eenheid | Waarde | Verhouding |
|---|---|---|
| 1 Weense klafter | 1,89648 m | 6 voet = 72 duim |
| 1 Weense voet | 0,31608 m | 12 duim |
| 1 Weense duim | 2,634 cm | 12 lijnen |
| 1 Weense el | ≈ 0,7792 m | ≈ 2,47 voet |
| 1 vierkante klafter (čhv) | 3,5966 m² | 36 vierkante voet |
| 1 kadastraal juk (Joch) | 5.754,64 m² | 1.600 čhv |
| 1 Weense emmer | 56,589 L | 40 maß |
| 1 maß (bokal) | 1,4147 L | 2 halve maß |
| 1 Weens pond | 0,56006 kg | 32 lood |
| 1 Weense centenaar | 56,006 kg | 100 pond |
| 1 oka | 1,2829 kg | 400 dirhem |
| 1 Russische werst | 1.066,8 m | 500 sazjen |
| 1 poed | 16,3807 kg | 40 Russische pond |
Veelgemaakte fouten
- De Weense duim (2,634 cm) verwarren met de Engelse inch (2,54 cm) – met „duim” wordt vandaag bijna altijd de Engelse inch bedoeld.
- De Weense klafter (1,896 m) door elkaar halen met de Engelse fathom (1,8288 m) of de Russische sazjen (2,1336 m).
- Eén Venetiaanse el als enige juiste waarde zien – de wolel (68,45 cm) en de zijde-el (63,99 cm) waren verschillende maten.
- Een oud document omrekenen zonder periode en regio te controleren: hetzelfde woord (emmer, ‘star’, ‘motika’) stond voor verschillende hoeveelheden.
Veelgestelde vragen
Hoe lang is een Weense klafter in meters?
Een Weense klafter is precies 1,89648384 m (Oostenrijkse wet van 1871) en telt 6 voet of 72 duim. Een voet is 31,61 cm en een duim 2,634 cm.
Hoeveel liter is een emmer (Eimer)?
Een Weense emmer bevat 40 maß = 56,589 L, en één maß (bokal) is 1,4147 L. De Hongaarse (Pressburgse) emmer bevat 54,3 L en de Russische vedro ongeveer 12,3 L.
Hoeveel kilogram woog een oud pond?
Een Weens pond is 0,56006 kg en een Weense centenaar = 100 pond = 56,006 kg. Het tolpond (Zollpfund) is 0,5 kg en het Engelse pond 0,45359237 kg.
Hoe lang is een el?
De Weense el is ongeveer 77,92 cm, de Venetiaanse (wol)el ongeveer 68,45 cm en de Oud-Poolse el ongeveer 59,55 cm. De el verschilde van land tot land, dus kijk waar het document vandaan komt.
Waarom verschillen de waarden van oude maten?
Vóór het metrieke stelsel (in Kroatië vanaf 1876) had elk land en zelfs elke stad eigen standaarden. Voor zulke eenheden toont de omrekenaar de gangbare waarde met ≈ en vermeldt hij de bron.
Gerelateerde rekenmachines
Uitgever: Art-Visum d.o.o. · Inhoud gecontroleerd:
De berekeningen gebruiken gangbare verbruikswaarden en technische fiches van fabrikanten; de resultaten zijn indicatief. Methodologie · Normen · Over het project